Mateship The West Australians assumed that death was certain, and each in the secret places of his mind debated how he would go to it. Mate, having said goodbye to mate ... went forward to meet death instantly, running as straight and swiftly as they could at the Turkish rifles. With that regiment went the flower of the youth of Western Australia ...
War Historian C. Bean, writing from Gallipoli, Sydney Morning Herald, 17 May 2002
The greatest pleasure I have ever known is when my eyes meet the eyes of a mate over the top of two foaming glasses of beer
Henry Lawson, Australian Legend, Early 20th Century
It would take an awful lot of courage to jump on the back of a crocodile, but I suppose that's what you do for a mate
Thursday Island Police Sergeant Graham Burridge, The Courier Mail, August 20, 1999
G'day mate! No worries, mate! Thanks, mate! Wie je ook aanspreekt, je bent binnen de kortst mogelijke tijd een "mate". Het maakt niet uit of het nu een straatwerker is, of een dokter, allemaal gebruiken ze dat ene woord. Het woord "mate" moet niet letterlijk als "maat" of "vriend worden vertaald. Sterker, het woord hoeft niet eens te betekenen dat je een vriendschappelijke relatie met iemand hebt. Zo zou John Howard vlak voor de tweede Irak-oorlog hebben gezegd: If there is a faint hope of this thing being solved without military force, that faint hope is for the whole world saying the same thing and saying it very loudly to Iraq -- and most particularly the Arab states saying, 'mate, the game is up'.
Het woord "mate" slaat in deze zin op Saddam Hoessein, nu niet bepaald de beste vriend van de Australische Premier. Blijkbaar is "mateship" dus is een concept dat een belangrijke rol in de identiteit van de Aussies speelt. John Howard heeft -in zijn rol als Australische Premier- zelfs een poging ondernomen om het woord in de pre-ambule van de Australische Grondwet te krijgen: Declaration of Mateship
Australians are free to be proud of their country and heritage, free to realise themselves as individuals, and free to pursue their hopes and ideals. We value excellence as well as fairness, independence as clearly as mateship...
Het woord "mateship" stuitte echter op oppositie, omdat het vrouwonvriendelijk zou zijn. De reactie van Howard geeft denk ik het beste de essentie van dit begrip weer: It is one word in all of this which is so unarguably, distinctively and dramatically and proudly Australian ... I don't find that exclusively blokey and I don't believe any fair-minded Australian understanding the history and the spirit of this country would, either.
"mate" is uiteindelijk niet in de Grondwet gekomen. Dat veel vrouwen ook een gevoel van "mateship" kennen, werd hierbij voor het gemak even vergeten. Maar waarom is dit woord dan zo fundamenteel, afgezien van het feit dat het woord "mate" erg handig is als je iemands naam bent vergeten dan? Het concept mateship is ontstaan door de stoere verhalen en legendes over de eenzame en vaak gevaarlijke bezigheden van de "bush ranger". In de Outback is mateship de basis van overleven. Gewoon de handen uit de mouwen steken om je maten te helpen. Mateship was nooit een begrip dat alleen door blanke mannen werd gehanteerd. Mateship zorgde ervoor dat mensen, afkomstig uit verschillende culturen, konden samenwerken om te overleven en de kolonie te versterken. Mateship betekent niet afwachten tot de regering iets doet, maar het zelf aanpakken. En... mateship was een belangrijk begrip in die ene dag, de dag dat Australië zijn nationale identiteit ontdekte: ANZAC DAY Relletjes Ondanks de alles wat hierboven over het cultureel belang van "mate" is beschreven, blijft het woord toch af en toe voor opschudding zorgen. Op 20 augustus verschenen er namelijk krantenartikelen over het nieuwe "mate-debacle".
Wat was nu het geval? Het schijnt dat een aantal parlementsleden of ambtenaren geklaagd hadden dat het beveiligingspersoneel van Parliament House hen aanspraken met "mate". In reactie hierop werden twee beveiligers ontslagen en werd het woord "mate" officieel in de ban gedaan. Dit was tegen het zere been van een overgroot deel van de Australische bevolking. Bob Hawke, voormalige premier sprak van "pomposity gone mad" (vrij vertaald: belachelijke dikdoenerij). Ook John Howard (jawel, die "mateship" in de grondwet wilde aanhalen noemde het absurd. Anderen noemden het on-Australisch en gaven aan dat het weliswaar in een bepaalde context beledigend kan zijn, maar: " 'mate' was the nicest four-letter word I've been called all year". In deze rel komt ook een ander Australisch karaktertrekje naar boven: het Tall Poppy-syndrome. Zodra je in Australië het idee in je hoofd haalt dat je meer bent dan een ander, wordt je door de rest vakkundig weer op je plaats gewezen. Uiteindelijk kregen de bewakers hun baan terug en werd het woord weer in ere hersteld... Zie ook: Terug naar overzichtspagina moderne cultuur
|
